مسجد جامع ابرکوه

مسجد جامع ابرکوه کنار میدان امام حسین شهرستان ابرکوه قرار دارد و مصالح به کار رفته در آن از خشت خام است. این مسجد به سبک مساجد چهار ایوانی است و حیاطی مستطیل شکل در وسط دارد. مدخل ورودی مسجد رو به شمال باز می شود و به وسیله دهلیز هشت گوش وسیعی به حیاط راه می یابد. سردر ورودی این مسجد ارتفاع زیادی دارد و در سه گوشه به وسیله سه طاقنما، پایه چهار گوش آن به هشت گوش تبدیل می شود. در سمت جنوبی مدخل ورودی، شبستانی با طاق های مقرنس زیبایی قرار دارد. در وسط صفه مسجد، زیر زمین وسیعی تعبیه شده که صفه بالای آن در فصل تابستان برای اقامه نماز استفاده می شود. رواق های اطراف ایوان ها نیز دو طبقه هستند. سقف طاق ها به صورت طاق و تویزه است و مناره ای الحاقی در ضلع جنوبی آن قرار دارد. شبستان اصلی نیز در ضلع جنوب شرقی مسجد قرار دارد. شبستان غربی شامل یک ایوان در جلو و یک شبستان وسیع در پشت آن است.

از جمله زیبایی های این مسجد محراب گچ بری بسیار عالی و پر کار این مسجد می باشد که در ایوان شرقی قرار دارد. عرضش ۲۴/۴ متر است. در این محراب آیات قرآنی در چهار ردیف به خطوط نسخ و کوفی و ثلث کار شده است. تاریخ محراب ۷۳۸ هجری است. به غیر از این در محراب ایوان بزرگ سنگ مرمر سبز رنگی نصب است. بر دور این سنگ نیز آیات قرآنی به خط نسخ کنده کاری شده است و در دو گوشه ی بالای آن در دو نقش کوفی لا الله الا الله محمد رسول الله نقر گردیده است.

سنگ اصلی محراب مسجد در سال ۱۳۱۶ به موزه ایران باستان انتقال یافته است و عبارت است از سنگی مرمر با تراش بسیار عالی و نقوش گل و بته در وسط و حاشیه به خط نسخ با آیاتی از قرآن کریم و دو گل تزیین گردیده است. قسمت پیشانی سنگ دارای طرح مقرنس است.

اگر چه بنای مسجد جامع ابرقو یا ابرکوه را مربوط به دوره تیموری می دانند، ولی بنای اصلی آن از دوره تیموری قدیمی تر است. این بنا در دوران سلطنت سلطان ابو سعید در سال ۷۲۸ هجری قمری مورد تعمیر اساسی قرار گرفته است. 

شرح تصاویر:

تصویر اول: نمای ایوان جنوبی مسجد جامع ابرکوه

تصویر وسط: محراب گچ بری شده زیبای ایوان شرقی بر جای مانده از دوران سلطان ابوسعید متعلق به سال ۷۲۸ هجری قمری

تصویر پایین: نمای مسجد جامع ابرکوه از کنار میدان امام حسین (ع) شهر ابرکوه یا همان ابرقو