مسجد شیخ لطف الله اصفهان

زیباترین و با شکوه ترین بنا ی دوره صفوی، مسجدی است به نام شیخ لطف الله که در ضلع شرقی میدان نقش جهان، مقابل عمارت عالی قاپو واقع شده و بنای آن در سال ۱۰۲۸ هجری در دوره شاه عباس بزرگ به پایان رسیده است. این مسجد به نام امام جماعت آن (شیخ لطف الله) نامگذاری شده که در زمان سلطنت شاه عباس به علل مذهبی از یکی از قرای لبنان به ایران کوچ کرد و در مشهد و سپس در اصفهان مقیم شد. شیخ لطف الله در این مسجد و در مدرسه مجاور آن به اقامه نماز و تدریس علوم دینی می پرداخت.

عظمت مسجد شیخ لطف الله بیشتر به واسطه کاشیکاری داخل و خارج و کتیبه های زیبای آن است که به دست هنرمندان معروفی چون علیرضا عباسی، استاد حسین بنا و باقر بنا انجام شده است.

ورودی و گنبد مسجد با کاشیکاری زیبایی تزیین شده است. روی گنبد با کاشیکاری معرق با طرح اسلیمی پوشانده شده و در گردن گنبد، کتیبه ای به خط ثلث با کاشی سفید بر زمینه لاجوردی تاریخ ۱۱۱۲ هجری را نشان می دهد. کاشی هایی که پوشش خارجی گنبد را ساخته اند، اخیرا تعمیر شده اند. پس از در ورودی، راهروی مسجد قرار گرفته که دارای کاشیکاری بسیار زیبا و پنجره های سنگی مشبک است و به شبستان و محراب مسجد منتهی می شود.

تزیینات داخلی مسجد شامل کتیبه های کاشی معرق است که تمامی شبستان، قسمت داخلی گنبد و محراب را در بر می گیرد.

دو کتیبه فوقانی داخل شبستان مسجد به خط هنرمند معروف علیرضا عباسی است. کتیبه اول به خط ثلث با کاشی سفید معرق بر زمینه کاشی لاجوردی رنگ است و تاریخ ۱۰۲۵ هجری دارد. کتیبه دوم در زیر پنجره های مشبک اطراف گنبد، قرار گرفته و به خط ثلث با کاشی سفید معرق بر زمینه لاجوردی است که شامل آیاتی از قرآن است.

در زیر کتیبه دوم کمربندی داخلی گنبد، در هر گوشه در دو شکل لوزی مانند، با کاشی مشکی بر زمینه سفید، سوره هایی از قرآن نوشته شده است. کتیبه هایی نیز به خط ثلث در چهار گوشه داخل مسجد در قسمت های جنوب غربی، جنوب شرقی، شمال غربی و شمال شرقی با کاشی سفید بر زمینه لاجوردی وجود دارد.

کتیبه های دو ضلع شرقی و غربی داخل گنبد به خط ثلث با کاشی سفید معرق بر زمینه لاجوردی شامل اشعاری به زبان عربی مشتمل بر اسامی چهارده معصوم و به خط باقر بنا است. کتیبه های شمالی و جنوبی به خط ثلث با کاشی سفید معرق بر زمینه لاجوردی است که نام شیخ لطف الله و باقر بنا بر آن نوشته شده است. تزیینات داخل بنا با طرح ها و نقوش و رنگ آمیزی الوان، جلال و زیبایی خیره کننده ای به شبستان مسجد داده است.

کاشیکاری سقف با طرح لوزی و ریزه کاری های خاصی که در آن به کار رفته و مقرنس کاری و معرق کاری محراب آن اعجاب انگیز است و در واقع از شاهکارهای هنری است. روشنایی داخل مسجد به وسیله روزنه هایی که در اطراف گنبد به فواصل منظم وجود دارد، تامین می شود. نورهایی که به داخل مسجد می تابد، زیبایی و جلوه خاصی به تزیینات کلی شبستان می بخشد.

شرح تصاویر:

تصویر بالا: نمایی از مسجد شیخ لطف الله در ضلع شرقی میدان نقش جهان اصفهان.

تصویر وسط: نمایی از گنبد مسجد شیخ لطف الله با تزیینات کاشی معرق و طرح های اسلیمی.

تصویر پایین: محراب مسجد شیخ لطف الله با تزیینات مقرنس کاری و معرق کاری و کتیبه هایی به خط ثلث در اطراف آن.