مجموعه مارکار یزد

مجموعه مارکار شامل مدرسه، پرورشگاه، برج ساعت و آب انبار است و در محله تل شهر یزد قرار دارد. این مجموعه به خواست پشوتن جی دو سابایی مارکار - از زرتشتیان مقیم هندوستان- ساخته شد.

ساختمان مدرسه دارای دو قسمت است: آموزشگاه که شامل هجده اتاق و یک سالن با گنجایش هشتصد دانش آموز است و پرورشگاه که سه سالن خواب، نه اتاق، زیر زمین و اتاق های مخصوص مدیر پرورشگاه دارد. عمارت پرورشگاه و آموزشگاه وابسته به آن در سال ۱۳۱۳ هجری شمسی بنا شد. ساختمان سرایداری آن در ضلع جنوب غربی بنا قرار دارد. سقف کلیه قسمت های ساختمان ضربی ساده و مصالح به کار رفته در آن خشت و گل است. نماسازی کلیه قسمت ها آجری است، به استثنای ساختمان کوچک ضلع جنوب غربی (ساختمان سرایداری) که نمایی با اندود کاهگل دارد. دو ساختمان آموزشگاه و پرورشگاه به وسیله ایوان مسقف به هم راه دارند. حیاطی شامل حوض و باغچه ای از درختان مورد و سرو، حد واسط دو ساختمان اصلی است. بالای سردر مدرسه عبارت هرمت، هرخشت و هوشت و بالاتر از آن نماد فروهر تعبیه شده است. در سالن معبد پرورشگاه نیز دو قاب کاشی که جملات اندرزگونه ای در آن آمده است با نمونه آن به خط میخی در دیوار رو به رویش دیده می شود.

برج ساعت که به یادبود فردوسی شاعر بزرگ ایران به گاهنامه فردوسی شهرت دارد، در سال ۱۳۲۱ هجری شمسی ساخته شد و توسط بانی آن به شهرداری یزد اهدا شد. بر سنگ مرمر پایین دیواره ضلع شمالی آن چنین آمده است:

به نام اهورامزدای آفریننده    اندیشه نیک، گفتار نیک و کردار نیک 

شرح تصاویر:

تصویر بالا: پرورشگاه و دبیرستان پشوتن جی دوسابایی مارکار متعلق به اوایل دوره پهلوی

تصویر پایین: برج ساعت مارکار واقع در وسط میدان مارکار شهر یزد متعلق به اوایل دوران پهلوی