تنگ چوگان در ضلع شمالی شهر بیشاپور قرار گرفته و از میانه آن رودخان ی شاپور عبور می کند. این تنگه در ۱۲۰ کیلومتری جنوب غربی شیراز و ۲۳ کیلومتری غرب شهر کازرون واقع شده است.

در دو طرف این تنگه گنجینه ای از نقوش برجسته و حجاری شده وجود دارد که در بر گیرنده جنگ ها، پیروزی ها و تاج ستانی های پادشاهان ساسانی به خصوص شاپور اول است. از مجموع ۶ نقش برجسته موجود دو نقش در سمت راست و چهار نقش در سمت چپ تنگه واقع شده اند. سه تا از نقش ها در بر گیرنده پیروزی شاپور اول بر امپراتوران رومی و سه تای دیگر به ترتیب پیروزی بهرام دوم بر یاغیان، تاج ستانی بهرام اول از اهورامزدا و پیروزی شاپور دوم (و یا بهرام دوم) بر دشمنان است. دسترسی به منطقه باستانی بیشاپور و تنگ چوگان بسیار ساده بوده و همه ساله این ناحیه پذیرای مهمانان داخلی و خارجی بسیاری به خصوص در ایام نوروز می باشد.

در مرکز نقش عینا صحنه پیروزی شاپور بر امپراتوران روم که در ساحل شرقی رود شاپور آمده عینا تکرار شده است. اما پشت سر شاه در پنج ردیف سواره نظام ایران نشان داده شده اند و در برابر او در چند ردیف آورندگان غنایم و اسرا و در گوشه ای از صحنه افرادی که ارابه امپراتور را می آورند، نشان داده شده است. تکرار این صحنه ها نشان از آن دارد که پیروزی های شاپور بر روم نه فقط طنین جهانی داشت، بلکه افتخار بزرگی برای ایرانیان محسوب می شد.

این نقش برجسته کامل ترین و زیباترین نقش برجسته ی زمان ساسانی است. در این نقش صحنه ی تاجگیری سواره ی بهرام یکم از اهورامزدا نشان داده شده است. طبق معمول ساسانیان شاه تاج ویژه ی خود را بر سر دارد، اهورامزدا هم به همین شکل. اهورامزدا از چپ به راست و شاه از راست به چپ نشان داده شده اند. در حالی که اهورامزدا حلقه ی قدرت را به طرف شاه دراز کرده و شاه دستش را دراز کرده تا حلقه قدرت را بگیرد.

در این نقش همه چیز تناسب دارد. حتی جزییات فیزیکی اسب و حتی رگ های روی پای اسب مشخص شده است. شاید اگر در این صحنه شاه و خدا صدمه ندیده بودند، فردگرایی از آن مشهود بود. چین و چروک ها و حرکت لباس و ...، همگی بسیار زیبا نشان داده شده اند، به طوری که حرکت را به خوبی القاء می کنند.

در زیر سم اسب شاه جسد دشمنی نقش شده که ظاهرا معلوم نیست که کیست، اما در زیر سم اسب اهورامزدا جسد اهریمن نقش نشده است. همین امر سبب شده که بسیاری از دانشمندان فکر کنند که نقش دشمن در زیر اسب شاه بعدها اضافه شده باشد. چون در این صحنه ها قرینه سازی نقش بسزایی دارد. احتمالا در این نقش تقلب تاریخی صورت گرفته و نرسی کتیبه بهرام اول را به نام خودش کرده و جسد بهرام سوم را در زیر سم اسب بهرام اول کنده است و چنین وانمود کرده که کتیبه متعلق به اوست.

این نقش برجسته منسوب به شاپور دوم ساسانی می باشد. این نقش که ظاهرا به صورت نیمه تمام باقی مانده از دو ردیف، در پنج قسمت مشخص تشکیل شده است. در قسمت بالا در صحنه اصلی شاه از روبرو نقش شده، در حالی که در طرف چپ بیننده بزرگان ایرانی در حال ادای احترام به شاه دیده می شوند و در سمت راست بیننده سربازانی نمایش داده شده اند که عده ای اسیر را به حضور شاه می آورند و پرچم دشمنان که بدست نیروهای ایرانی افتاده، به تصویر کشیده شده است.

صحنه ی پایین نیز به دو قسمت تقسیم گردیده است. در سمت چپ بیننده بزرگان ایرانی دست به سینه می باشند و اسب شاه را می آورند و در سمت راست بیننده در حالی که غنایم و اسرا را می آورند، در نقشی استثنایی دو تا سر بریده نیز نمایش داده شده است.

در این صحنه جسد گردیانوس امپراتور روم که در سال ۲۲۴ م در جنگ با شاپور کشته شد، در زیر اسب شاپور افتاده است، همچنان که اهریمن زیر سم اسب اهورامزدا است. در فاصله دو اسب والرین دیگر امپراتور روم نشان داده شده که به وسیله شاپور در جنگ اسیر شد و تا پایان عمر در شهر شاپور اقامت داشت.

از این نقش جزییات زیادی در اختیار ما نیست، چرا که قسمت های فوقانی اثر به خاطر فرسایش طبیعی از میان رفته است. ولی با وجود اسب ها و افراد به شکل بسیار بزرگ، حکایت از آن دارد که صحنه عظیمی بوده است. این صحنه خیلی شبیه به صحنه تاجگیری اردشیر می باشد.

این صحنه به پیروزی های سه گانه شاپور اختصاص دارد. در این نقش برجسته، صحنه های مختلف در کادر های چهار گوش کوچکتری نشان داده شده اند. کادر مرکزی شاپور را سوار بر اسب نشان می دهد، در حالی که جسد گردیانوس سوم زیر سم اسب شاپور افتاده، فیلیپ در مقابل این پادشاه زانو زده و شاه دستان والرین را به نشانه ی اسارت در دست خود گرفته است. بالای سر شاه الهه نیکه به صورت بچه ای نشان داده شده که حلقه پیروزی را بالای سر شاه به پرواز در آورده است.

در پشت سر شاه و در برابر او یک سری قاب های دیگری قرار دارد که داخل آنها در قاب های پشت سر شاه سواره نظام ایرانی و در برابرش پیاده نظام همراه با غنایم و اسرای جنگی نشان داده شده اند.